Ova objava deo je projekta pod nazivom “Graditelji, humanisti i vizionari “, koji je dobio finansijsku podršku Opštine Trstenik na Javnom konkursu za sufinansiranje projekata proizvodnje medijskih sadržaja u 2024. godini.
Doktor Sava Stanojević rođen je 22. juna 1898. godine u Beogradu, a preminuo je 1982. godine u Trsteniku. Bio je istaknuti lekar, humanista i veliki patriota.
Doktor Sava Stanojević se rodio u porodici intelektualaca, otac Svetislav, bio je pravnik, profesor i diplomata, a majka Angelina, I bila je ćerka poznatog srpskog političara i predsednika srpske Vlade, Save Grujića.
Osnovnu školu pohađao je u Bitolju, gimnaziju je započeo u Pirotu, a završio u Nici (Francuska) 1919.godine. Medicinski fakultet upisuje 1919.godine u Parizu na Sorboni i na istom diplomira 30. marta 1925. godine. Iste godine odbranio je doktorsku tezu „Prilog proučavanju malarije u Kraljevini Srba, Hrvata i Slovenaca“.
Dr Sava se vraća u svoju otadžbinu i počinje stažiranje u bolnici u Sarajevu, nakon čega je bio postavljen na mesto sreskog lekara u više mesta: Drvaru (1926), Dragačevu (1927), Guči (1927), u Užicu (1929) i u Smederevu (1930).
1930. godine, dr Sava se oženio dr Bosom Tadić, stomatologom.
Zajedno dolaze u Trstenik 5.februara 1931. godine, gde je dr Sava Stanojević imenovan za sreskog lekara, a njegova supruga ordinira u Vrnjačkoj Banji i Trsteniku.
U trsteničkoj opštini dr Sava ostaje naredne 4 decenije.
Pored nesebične predanosti lekarskom pozivu, dr Sava je bio veoma angažovan u svakodnevnom životu ove zajednice.
1939. i 1940. godine organizovao je niz edukativnih tečajeva za građane. Predavanja su organizovana po posebnom Programu Crvenog krsta, sa teorijskom i praktičnom obukom od tridesetak časova.
Nesvakidašnji podvig doktora Save, za vreme Drugog svetskog rata ga je zauvek obeležio kao velikog čoveka.
Dr Sava Stanojević je 14.oktobra 1942. godine spasao od streljanja pripadnike Roma iz Osaonice, koje su nemački vojnici obeležili žutim trakama. Čuvši da se priprema streljanje, dr Sava je romsko naselje proglasio za područje gde vlada pegavi tifus, zbog čega su Nemci odustali od sprovođenja i streljanja Roma.
Zahvalni Romi iz Osaonice svake godine 14.oktobar obeležavaju kao „Dan zahvalnosti“. Na velikoj uramljenoj slici dr Save piše „Sveti Sava II“, kao i tekst „Doktor Sava, naša slava“.
Na ulasku u romsko naselje, na istom mestu gde je 1942. godine pisalo upozorenje za pegavi tifus, postavljeno je bronzano poprsje dr Save sa tekstom o ovom događaju. Na ovu temu 1969.godine je snimljen i dokumentarni kratkometražni film „Zahvalnost“ beogradskog reditelja, Jovana Rančića.
Doktor Sava Stanojević je bio počasni član Srpskog lekarskog društva Beograd i počasni član italijanskog društva „Rom“ u Milanu.
Dobitnik je brojnih odlikovanja i priznanja: Albanska spomenica za učešće u Prvom svetskom ratu na dužnosti dobrovoljnog tumača pri francuskoj vojno-lekarskoj misiji; Američko odlikovanje – Medalja srpskom vojniku za primerno držanje i dobar rad; Orden zasluge za narod sa srebrnim vencem, za osvedočeno držanje i hrabrost u spasavanju Roma u Trsteniku; „Orden rada sa srebrnim vencem“, za neumorni i nesebičan rad na očuvanju i zaštiti narodnog zdravlja; Zlatni znak Crvenog krsta Jugoslavije, za osvedočeni humanizam, zdravstveno-vaspitni rad i socijalnu delatnost, u okviru programa Crvenog krsta i mnoga druga.
Preminuo je 9.maja 1982. godine na VMA u Beogradu. Urna sa njegovim pepelom je postavljena kraj posmrtnih ostataka njegove majke Angeline na Starom groblju u Trsteniku.
Od 20. marta 1992. godine zdravstvena ustanova u Trsteniku nosi naziv Dom zdravlja „Dr Sava Stanojević“, a primarijus dr Aleksandar Milićević objavio je u Trsteniku 1998. godine knjigu Dr Sava Stanojević, narodni lekar, humanista i patriota.