Ova objava deo je projekta pod nazivom “Graditelji, humanisti i vizionari “, koji je dobio finansijsku podršku Opštine Trstenik na Javnom konkursu za sufinansiranje projekata proizvodnje medijskih sadržaja u 2024. godini.
iRadoje Raka Ljutovac u analima svetske vazduhoplovne istorijezapisan kao čovek koji je oborio topom neprijateljski avion.
Bio je trgovac i kafedžija, artiljerac, vitez Karađorđeve zvezde.
Rođen je 4. septembra 1887. godine u Poljni kod Trstenika. Posle završene osnovne škole u rodnom mestu učio je trgovinu u Trsteniku.
Radoje Raka Ljutovac, redov artiljerac I konjičkog artiljerijskog diviziona, učešćem u balkanskim ratovima 1912. i 1913. godine dao je doprinos oslobođenju Srbije od turskog ropstva i odbrani od bugarskih nasrtaja.
Kada je počeo Prvi svetski rat, Raka je bio artiljerac sa ratnim iskustvom. Sa sobom je u rat poneo i dva špila karata, jer je voleo kartanje.
1915. godine Srbiju je raspoređen u dopunski bataljon Artiljerijskog puka „Tanasko Rajić“ i dospeo u specijalnu jedinicu, novoformiranu Protivavionsku bateriju, koja se nalazila na Metinom brdu kod Kragujevca, da bi od neprijateljskih aviona branila grad, Vojno-tehnički zavod i druge važne objekte.
30. septembra 1915. godine data je uzbuna jer se približavaju tri neprijateljska aviona. Kada su doleteli iznad Kragujevca, izbacili su 45 bombi, od kojih je 16 palo na Vojno-tehnički zavod, 8 na železničku stanicu, a ostale po varoši. Na avione su srpski vojnici pucali iz pušaka i mitraljeza, ali bez uspeha.
Radoje Ljutovac je po naređenju komandira već bio kod svog topa. Taj top nije namenski bio napravljen kao protivavionski, već je to bio modifikovani turski top, zarobljen 1912. godine. Nanišanio je i pogodio neprijateljski avion Rumpler C1. Neprijateljski avion se srušio na zemlju, u ulicu prestolonaslednika Petra, pored kuće trgovca Obrena Jankovića.
Nakon čestitanja na podvigu, komandir mu je poklonio konja kojim je Radoje odjahao u grad i došao pored zapaljenog aviona. Zajedno sa avionom tu su gorela i tela neprijateljskih pilota i Radoje im je u stavu mirno salutirao i odao počast. Piloti su bili kapetan fon Šefer i oficirski pripravnik Oton Kriš. Građani su shvatili da je to artiljerac zaslužan za obaranje aviona i slavili su ga i čestitali mu. Stiglo je i zvanično priznanje, Radoje je odlikovan vojničkom srebrnom Karađorđevom zvezdom sa mačevima i unapređen je u čin kaplara. Kasnije je na Solunskom frontu unapređen u čin narednika.
U jesen 1918. godine učestvovao je u proboju Solunskog fronta.
Nakon završetka rata i demobilizacije, Radoje-Raka Ljutovac je bio trgovac manufakturnom robom u Trsteniku, a kasnije je držao i kafanu „Bosna“, poznatu po okupljanju zanatlija, sindikalnih i komunističkih vođa, vatrenih govornika. Zbog kartanja i kocke bila je na lošem glasu.
Bio je oženjen Đurđijom (1889-1941), zvanom Đuka, ćerkom trgovca Đorđa Jovanovića i Perside, ali sa njom nije imao dece.
Umro je 25. novembra 1968. godine i sahranjen je Trsteniku. Radojeva druga supruga, Femka, 25. februara 1976. godine, poklonila je Narodnom muzeju u Kruševcu, između ostalog, i sledeća dokumenta i ordenje njenog pokojnog supruga: Orden Karađorđeve zvezde sa mačevima, Medalju „Albanske spomenice“ sa poveljom, Medalju „Spomenice rata“ za oslobođenje i ujedinjenje 1914-1918. godine, fotografije sa soluncima i ratnicima iz Prvog i Drugog svetskog rata.
Raka Ljutovac je ušao u sve svetske enciklopedije kao prvi artiljerac koji je oborio jedan neprijateljski avion u Prvom svetskom ratu. Kasarna u Kragujevcu nosi njegovo ime, a 30. septembar obeležava se kao Dan artiljerijsko-raketnih jedinica protivvazdušne odbrane Vojske Srbije, kao sećanje na prvo obaranje neprijateljskog aviona u Srbiji.
U Kragujevcu, Trsteniku i Poljni podignuti su mu spomenici, a u Kragujevcu i Trsteniku po jedna ulica nosi njegovo ime.
Na 120-u godišnjicu Rakinog rođenja, 17. septembra 2007. godine, Narodna biblioteka „Jefimija“ Trstenik štampala je prigodnu poštansku kartu – razglednicu i bio je u upotrebi posebni poštanski žig u slavu artiljerca Radoja-Rake Ljutovca, viteza Karađorđeve zvezde.